കൊട്ടാരക്കര ശ്രീ മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രംKottarakkara Sree Mahaganapathy Temple

കൊല്ലം ജില്ലയിലെ തിരക്കേറിയ പട്ടണമായ കൊട്ടാരക്കര കേരളമെങ്ങും അറിയപ്പെടുന്നത് ഇവിടത്തെ ഗണപതിയുടെ പേരിലാണ്. രേഖകളിൽ ഇതൊരു ശിവക്ഷേത്രമാണ് – പഴയ കിഴക്കേക്കര ശിവക്ഷേത്രം. എങ്കിലും ഭൂരിഭാഗം ഭക്തരും എത്തുന്നത് ശിവന്റെ ശ്രീകോവിലിൽ തന്നെയുള്ള ബാലരൂപനായ മഹാഗണപതിയെ തൊഴാനാണ്. ഭഗവാന് ഏറെ പ്രിയമെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിക്കുന്ന ഉണ്ണിയപ്പവും കൊട്ടാരക്കരയും മലയാളിയുടെ മനസ്സിൽ ഒന്നായിക്കഴിഞ്ഞു.

പട്ടണത്തിന്റെ നടുവിൽ വലിയൊരു ക്ഷേത്രക്കുളത്തിനരികിലാണ് ക്ഷേത്രം. പരീക്ഷയ്ക്കും പുതിയ സംരംഭങ്ങൾക്കും ദൂരയാത്രകൾക്കും മുമ്പ് കുടുംബങ്ങൾ ഇവിടെയെത്തുന്നു; ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ വഴിയിൽ ഇവിടെ കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നു; ഒരു പൊതി ഉണ്ണിയപ്പ പ്രസാദമില്ലാതെ മടങ്ങുന്നവർ കുറവാണ്.

Kottarakkara, a busy town in Kollam district, is known all over Kerala for its Ganapathi. On paper the temple is a Shiva temple – the old Kizhakkekara Shiva temple – but most pilgrims come for the small, child-like Mahaganapathi who shares Shiva's sreekovil. The town's name has become almost another word for unniyappam, the little sweet the Lord is believed to love.

The temple stands beside a large pond in the middle of the town. Families come before exams, new ventures and long journeys, Sabarimala pilgrims stop on the way to prepare their irumudi, and hardly anyone leaves without a packet of unniyappam prasadam.

സമീപത്തെ പടിഞ്ഞാറ്റിൻകര ശിവക്ഷേത്രത്തിൽ പണിയെടുക്കുകയായിരുന്ന പെരുന്തച്ചൻ ഒരു പ്ലാവിൻതടിക്കഷണത്തിൽ നിന്ന് ചെറിയൊരു ഗണപതിവിഗ്രഹം കൊത്തിയെടുത്തുവെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. അത് അവിടെ പ്രതിഷ്ഠിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ, ആ ക്ഷേത്രം ശിവന് മാത്രമുള്ളതാണെന്നായിരുന്നു പൂജാരിയുടെ മറുപടി. തുടർന്ന് പെരുന്തച്ചൻ വിഗ്രഹവുമായി കിഴക്കേക്കര ശിവക്ഷേത്രത്തിലെത്തി. അവിടത്തെ പൂജാരി സന്തോഷത്തോടെ അത് സ്വീകരിച്ച് ശിവന്റെ ശ്രീകോവിലിനുള്ളിൽ തന്നെ തെക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചു.

ആ സമയം പൂജാരി അപ്പം ചുടുകയായിരുന്നുവെന്നും ആദ്യത്തെ അപ്പങ്ങൾ ഇലയിൽ വെച്ച് പുതിയ ദേവന് നിവേദിച്ചുവെന്നുമാണ് ഭക്തരുടെ വിശ്വാസം. അരിമാവും പഴവും ശർക്കരയും ചേർത്ത ചെറിയ അപ്പം നൽകിയപ്പോഴാണ് ബാലഗണപതിയുടെ വിശപ്പടങ്ങിയതെന്ന് മറ്റൊരു കഥയും പറയുന്നു. ഏതായാലും ഉണ്ണിയപ്പം ഭഗവാന്റെ പ്രധാന വഴിപാടായി. അപ്പം ചുട്ടെടുക്കുന്നത് കാണാനായി ഗണപതി തിടപ്പള്ളിയുടെ നേർക്കാണ് ദർശനമരുളുന്നതെന്നും വിശ്വാസമുണ്ട്.

കേരളത്തിന്റെ കലാചരിത്രത്തിലും കൊട്ടാരക്കരയ്ക്ക് പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്. പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇവിടത്തെ രാജകുടുംബാംഗമായ കൊട്ടാരക്കര തമ്പുരാൻ രാമായണകഥ ആസ്പദമാക്കി രചിച്ച രാമനാട്ടമാണ് പിന്നീട് കഥകളിയായി വളർന്നത്; ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഗണപതിയാണ് അദ്ദേഹത്തിന് പ്രചോദനമായതെന്ന് നാട്ടുവിശ്വാസം. ഇന്ന് ക്ഷേത്രഭരണം തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡിനാണ്; തരണനല്ലൂർ തന്ത്രികുടുംബത്തിന്റെ ആചാരക്രമമനുസരിച്ചാണ് പൂജകൾ.

The story goes that the legendary master carpenter Perunthachan was working at the Padinjattinkara Shiva temple nearby when he shaped a small Ganapathi out of a piece of jackfruit wood. He asked the priest there to install it, but was told that the temple belonged to Shiva alone. Perunthachan then took the idol to the Kizhakkekara Shiva temple, where the priest gladly accepted it and installed it inside Shiva's own sreekovil, facing south.

Devotees say the priest happened to be making appams at that moment and offered the very first ones to the new deity on a plantain leaf. Another version says the child Ganapathi seemed endlessly hungry until he was given small appams of rice flour, banana and jaggery. Either way, unniyappam became his offering – and the Ganapathi idol is said to face the temple kitchen, where the appams are fried, so that he can watch them being made.

Kottarakkara also holds a special place in the history of Kerala's arts. In the 17th century a prince of the local royal house, remembered as Kottarakkara Thampuran, composed Ramanattam, a dance-drama on the Ramayana that later grew into Kathakali; local tradition says his inspiration came from the Ganapathi of this temple. Today the temple is administered by the Travancore Devaswom Board, and its rituals follow the tantri family of Tharananellur.